Istorijat somborskih Jevreja ovekovečen u izložbi “Tragovi u 30 slika”

Povodom Evropskog dana jevrejske kulture, Gradski muzej u Somboru u saradnji sa Jevrejskom opštinom Sombor, 7. septembra u 19 časova, upriličiće otvaranje izložbe pod nazivom “Tragovi u 30 slika”. Od kratkog istorijata somborskih Jevreja, izložba vodi od običaja vezanih za životni i godišnji ciklus jevrejske kulture sve do jevrejskih porodica koji su svojim delovanjem u kulturi, ekonomskom jačanju grada ili delovanju u mnogobrojnim udruženjima, ostavile trag u istoriji našeg grada.

Jevreji se prvi put spominju u Somboru 1735. godine, ali se tek od 1789. godine naseljavaju u somborskim predgrađima. Somborski trgovci su pokušavali da spreče doseljavanje više jevrejskih porodica u grad i njihovo bavljenje trgovinom sve do sredine 19. veka, ali se broj Jevreja stalno uvećavao.

Godine 1828. je osnovana Jevrejska opština (ima indicija da je nastala 1810. godine), koja brine o svim potrebama zajednice. Od 1851. godine počinju da se vode matične knjige, a od 1852. do 1919. godine postoji osnovna škola. U okviru škole je 1880. osnovano jevrejsko zabavište, čija je prva vaspitačica bila Roza Singer. Jevrejska ortodoksna opština je izdvojena kao samostalna od 1925. godine. Većinu članova opština su činili Aškenazi i retki Sefardi, poreklom iz Bosne i Hercegovine. Početkom 20. veka u Somboru je bilo 140 jevrejskih domaćinstava, a pred Drugi svetski rat ukupno oko 1200 Jevreja u gradu i okolini. Oko 850 Jevreja je stradalo u Aušvicu i drugim nacističkim logorima tokom Holokausta, a preživelo do 250 osoba.

Izložba će biti realizovana u skladu sa svim propisanim merama uslovljenim zbog virusa Covid-19.