Kina je započela ispitivanje neobične letelice koja kombinuje osobine aviona i broda – reč je o ekranoplanu, vozilu koje leti nisko iznad vodene površine koristeći takozvani efekat tla.
Nova letelica uočena je nedaleko od obale Bohajskog mora, a zbog impozantnog izgleda i toga što podseća na sovjetskog “kaspijskog monstruma” brzo je dobila nadimak “Čudovište iz Bohajskog mora”.
Iako koncept ekranoplana nije nov – Sovjetski Savez ih je koristio još tokom hladnog rata za brzi prevoz trupa i opreme uz prednost niske radarske uočljivosti – Kina sada razvija znatno modernizovanu verziju.
Here is China’s new large jet powered ground effect vehicle (Ekranoplan), designed for high speed, low-altitude operations over water. pic.twitter.com/Ye0WVUaa6N
— International Defence Analysis (@Defence_IDA) July 5, 2025
Novi model ima velika krila s plovcima, V-rep i aerodinamični trup sa bočnim vratima, što ukazuje na moguće namene poput transporta, spasilačkih misija, izviđanja ili čak borbe protiv podmornica, navodi portal “The War Zone”.
Šta pokreće ovu letelicu i dalje nije poznato. Pretpostavlja se da koristi mlazne motore, ali se pominju i hibridno-električni sistemi kao moguća opcija.
Stručnjaci ocenjuju da bi takav pogon omogućio velike brzine, potencijalno i preko 500 kilometara na sat.
The Lun-class ekranoplan was built for the Soviet Union navy.
It flew using the lift generated by the ground effect of its large wings when close to the surface of the water—about 4 meters.
It now lies abandoned on the shores of the Caspian sea.pic.twitter.com/PG195V5IND
— Massimo (@Rainmaker1973) June 21, 2025
Zanimljivo je da i Sjedinjene Američke Države rade na sopstvenom ekranoplanu – projektu “Liberty Lifter”, koji bi služio za brzi transport ljudi i opreme preko Pacifika. Dok bi Kina, u eventualnom sukobu, koristila ovakve letelice blizu svoje teritorije, SAD njima pokušava da prevaziđe izazove dalekih frontova.
Vojni analitičari smatraju da nova kineska letelica ima i psihološku dimenziju.
– Kina ulaže u širok spektar eksperimentalnih tehnologija, nadajući se da će se bar neki od tih sistema pokazati korisnim – izjavio je vojni ekspert Džastin Bronk.
Iako još nije izvesno kada će ekranoplan ući u stvarnu upotrebu, njegova pojava jasno signalizira kinesku ambiciju, ne samo na tehnološkom i taktičkom, već i na simboličkom planu, posebno u trenutku kada tenzije u regionu, naročito oko Tajvana, ne prestaju da rastu.
