Your API key has been restricted. You may upgrade your key at https://www.weatherbit.io.
Search
Close this search box.

Jedna od najvažnijih srpskih kulturnih i prosvetnih ustanova

preparandija

Pre tačno 206 godina, Sombor je postao sedište „Kraljevskog pedagogičeskog instituta srbskog“. To je ujedno bio zvaničan naziv prve Sprske učiteljske škole, tokom preseljenja iz Sentandreje u Sombor. Zajedno sa još četiri škole, Preparandija je predstavljala jednu od pet najvažnijih srpskih kulturnih i prosvetnih ustanova u tadašnjem Austrijskom carstvu.

Velika prizemna zgrada Preparandije sagrađena je 1863. godine, na mestu nekadašnje Norme. Na njenom čelu, sve do 1871. godine, bio je prota Đorđe Branković. Iz ličnih sredstava, kupio je na uglu Glavne ulice, kuće od Karla Šmita i Gedeona Leovića, gde je izgradio školsku zgradu namenjenu za nastavu muških odeljenja Srpske učiteljske škole. Iako ne postoje sačuvani arhitektonski nacrti ovog zdanja, smatra se da je projektant bio Vladimir Nikolić, koji je projektovao i druge građevine Brankovića.

Kopanje temelja za novo školsko zdanje počelo je 1894. godine, u neorenesansnom stilu sa osnovnom u obliku latiničnog slova L, sa polukružnim ugaonim pročeljem. U septembru 1895. godine, đaci muškog odeljenja ušli su u novu zgradu, u kojoj ostaju sve do 1915. godine, kada je zbog Prvog svetskog rata obustavljena nastava. Ulaskom Austro-ugarske vojske, skinut je ćirilični natpis Georgija Brankovića.

Somborska crkvena opština smestila je Srpsku osnovnu školu u zgradu Preparandije 1917. godine, ali je posle kraćeg vremena ponovo na raspolaganje data Učiteljskoj školi. Tri godine kasnije, državnim vlastima Kraljevine Srba, Hrvata, Slovenaca, Crkvena opština predala je zgradu Preparandije, kao i zgrade svih srpskih osnovnih škola, te je škola prešla u nadležnost Ministarstva prosvete Kraljevine SHS, a obe učiteljske škole, i muška i ženska, izgubile su konfesionalni karakter. Odlukom Ministarstva, polovinom 1932. godine, Ženska učiteljska škola je zatvorena, a Učiteljska škola je nastavila da radi pod imenom Državna učiteljska škola u Somboru.

Po izbijanju Drugog svetskog rata, nastava se do 1945. godine, u Preparandiji, nije odvijala. Po njegovom okončanju, nastava je obnovljena sve do 1948. kada je premeštena u zgradu gde se danas nalazi Osnovna škola „Bratstvo jedinstvo“, a odakle će se 1963. godine, preseliti u zgradu iza somborskog parka.

Rekonstrukcija Preparandije izvršena je u periodu između 2002. i 2010. godine, nakon čega je Pedagoški fakultet otvorio Galeriju sa retrospektivnom postavkom poznatog slikara Save Stojkova, a sve do 2016. godine, organizovan je niz kulturnih manifestacija.

Pre tri godine, tačnije, 2019. u zgradi Preparandije smešten je Centar za stručno usavršenje zaposlenih u obrazovanju, čiji je osnivač Grad Sombor.

Status zaštićenog spomenika kulture i status kulturnog dobra, zgrada Preparandije dobila je 1991. godine.

Tagovi:
Pročitajte još: